ლაზურიტი — ლაჟვარდი
ქიმიური ფორმულა – (Na,Ca)₈(AlSiO₄)₆(S,SO₄,Cl)₂
სიმაგრე – 5–6
ფერი – ღია ცისფერიდან მუქ ლურჯამდე
ლაზურიტი ის ღრმა ლურჯი ქვაა, რომელსაც ტუტანხამონის დამკრძალავ ნიღაბზე თვალების გარშემო ხედავთ. სამკაულში ის საუკუნეების განმავლობაში „სამეფო ქვად" ითვლებოდა და არა მხოლოდ ეგვიპტეში — არქეოლოგიური გათხრებისას ლაზურიტის მძივები კავკასიის სამარხებშიც აღმოჩნდა.
ერთი დეტალი ადრევე უნდა ვიცოდეთ: ლაზურიტი სუფთა მინერალი არ არის, ქანია. მას სამი ნაწილი აქვს — ლურჯი ლაზურიტის მარცვლები, თეთრი კალციტი და ოქროსფერი პირიტი. სწორედ ეს სამეული ქმნის იმ იერს, რომლითაც ქვას ვიცნობთ.
სახელი ორი ენიდან მოდის: ლათინური lapis „ქვას" ნიშნავს, არაბული lazaward — „ლურჯს". ქართულად მას ლაჟვარდი ერქვა; XVIII საუკუნის ხელნაწერში იოანე ბატონიშვილთან ის ლურჯ ქვად მოიხსენიება.
ფასი ფერითა და სისუფთავით განისაზღვრება. თანაბარი, ღია ცისფერი ყველაზე ძვირია, მომწვანო ელფერი — ყველაზე იაფი. პირიტის ოქროსფერი წერტილები ფასს ზრდის, თუ ისინი თანაბრად და ლამაზად არიან განაწილებული.
საბადოები
ყველაზე ძველი ლაზურიტის საბადო ავღანეთშია, ბადახშანის მთებში — სარ-ე-სანგი, დაახლოებით 6000 წლის წინანდელი. დღესაც ავღანური ქვა საუკეთესოდ ითვლება: მუქი, სუფთა ლურჯი, მკვრივი სტრუქტურით.
ხარისხით ახლოს დგას ჩილეს, არგენტინის, კანადის, ინდოეთის, იტალიის, რუსეთისა და ამერიკის შეერთებული შტატების საბადოები. ჩილეური ხშირად უფრო ღიაა და მეტ კალციტს შეიცავს, აფრიკული ქვა კი ხან მოწითალო ან იისფერ ელფერს აჩვენებს.
თვისებები
ტრადიციაში ლაზურიტი სიმართლისა და სიმშვიდის ქვაა. ამბობენ, რომ ის ეხმარება ადამიანს იმის თქმაში, რაც ნამდვილად ფიქრობს, და გონებას აწყნარებს, როცა ფიქრები ერთად ვერ იკრიბება. სწორედ ამიტომ მიიჩნევა ის ერთ-ერთ საუკეთესო მედიტაციურ ქვად.
ეზოთერიკოსები ლაზურიტს ძლიერ დამცავ ქვად თვლიან: ამბობენ, რომ ის მფლობელს „ენერგეტიკული ვამპირებისა" და ნეგატიური შემოტევებისგან იცავს. უფრო პრაქტიკულ ენაზე, ჩვეულებრივ მას კომუნიკაციის ქვას ეძახიან — დღის მოწყობაში, ბიზნეს საუბრებსა და სწორ დროს სწორი სიტყვის თქმაში.
მასვე მიაწერენ მენტალურ და ემოციურ სიმამაცეს, ინტუიციის სიღრმეს და კრეატიულობას. ძველად ამბობდნენ, რომ ლაზურიტი ადამიანს მფარველ ანგელოზთან კავშირში ეხმარებოდა — დღეს ეს გადმოცემა უფრო შინაგან სიმშვიდესა და იმედად იკითხება, რომელიც დროთა განმავლობაში თავდაჯერებად იქცევა.
სამკურნალო თვისებები
ძველად ლაზურიტს თავის ტკივილის, სხეულის სისუსტის, ცუდი ძილისა და მხედველობის დასახმარებლად იყენებდნენ.
თანამედროვე ლიტოთერაპევტები მას ნერვულ სისტემას, მეტყველების პრობლემებს, დეპრესიულ მდგომარეობას, იმუნურ სისტემას, ძვლებს, თვალებსა და რეპროდუქციულ ორგანოებს უკავშირებენ. ტრადიციაში მიიჩნევა, რომ ქვა ხელს უწყობს ყელის არეში დაგროვილი დაძაბულობის მოხსნას.
ეს ტრადიციული პრაქტიკის აღწერაა და არა სამედიცინო რეკომენდაცია. ქვა ექიმს ვერ ჩაანაცვლებს.
ჩაკრები
ასოცირდება მეხუთე, ყელის ჩაკრასთან – ვიშუდჰა.
რომელი ჰოროსკოპისთვისაა
უპირველესად მშვილდოსანს უხდება — ეს ნიშანი სიმართლისა და ჰორიზონტის ძებნაზეა აწყობილი, ლაზურიტი კი სწორედ ამას უსვამს ხაზს.
კარგად ერგება სასწორს, რომელსაც წონასწორობა და სამართლიანობა აქვს საკითხად, და მერწყულს, რომელიც დამოუკიდებლად აზროვნებას აფასებს. თევზებსაც უხდება — ინტუიციას აძლიერებს.
ჩარჩოს სამკაულებში
ჩვენი ლაზურიტის ყელსაბამი ბუნებრივი პირიტის ჩანართებითაა — მუქი ლურჯი ოქროსფერ წერტილებზე ძალიან ცოცხლად გამოიყურება. იხილეთ ლაზურიტის ყელსაბამი; სხვა სიგრძე ან ფორმა შეკვეთით მზადდება.

ნამდვილი თუ ყალბი
ბაზარზე ყველაზე ხშირი მოტყუება შეღებილი იასპიაა — მას „შვეიცარიულ ლაზურიტს" ეძახიან, თუმცა შვეიცარიასთან საერთო არაფერი აქვს. ნიშნები:
- ბუნებრივ ქვაში პირიტის წერტილები ოქროსფერია და ბრჭყვიალებს. შეღებილში ისინიც ლურჯია.
- თეთრი ლაქები კალციტია — ბუნებრივში ისინი უსწორმასწოროა, არა სუფთა ხაზებად.
- ნაკაწრზე შეღებილი ქვა ღია ფერს აჩვენებს.
- ფასი. ნამდვილი მუქი ლაზურიტი იაფი არ არის.

მოვლა
ლაზურიტი ფოროვანია. წყალი, საპონი და სპირტი მასში შედის, პირიტი კი დროთა განმავლობაში ჟანგდება — ოქროსფერი წერტილები მომწვანო-მურა ხდება. ამიტომ არ ჩაიბანოთ, არ ჩაალბოთ და ულტრაბგერა არ გამოიყენოთ.
ტარების შემდეგ საკმარისია მშრალი, რბილი ტილო. სუნამო და ლაქი ქვას პირდაპირ არ მოახლოვოთ. შეინახეთ ცალკე, რბილ პარკში — ლაზურიტი უფრო რბილ ქვებს, მაგალითად მარგალიტს, ნაკაწრებს აყენებს.


